Mergen'i iş başında tanıyalım

Aynası İştir Kişinin Lafa Bakılmaz

Önceki bölümlerde kesim planının öneminden, ek yapmanının ekonomi getirdiğinden, standart 1-D optimizasyon yazılımlarının bu sorunu çözmediğinden, elle yapılan kesim planlarının neden olabileceği sorunlardan kısaca bahsettik. Burada Mergen'in bu sorunlar ile nasıl başettiğini, size nasıl yardımcı olacağını ve kısacası daha az malzeme kullanarak kısa zamanda sonuca nasıl ulaşacağınızı göstermeye çalışacağız.

Kesim planlarını hazırlayacağımız yapıyı tanıyalım

Taykon Çelik - Manisa 560 araçlık otomasyonlu otopark projesi

560 araç kapasiteli Otomatik Otoparkın 4 Kat Bodrum, Zemin kat ve Zemin üstü 7 kat olmak üzere toplamda 12 kata sahip olduğunu ifade eden Başkan Ergün, “Otomatik Otopark binamızın toplam inşaat alanı 12 bin 750 metrekaredir. 3 katı yüksekliği 2 metre olan SUV tipi araçlara, 9 katı ise yüksekliği 1,60 metre olan binek tip araçlara yönelik olarak tasarlanmıştır.

 

Yapının teknik kısmına gelirsek profil adı ve çelik kalitesi, levha kalınlığı ve çelik kalitesi gibi parametrelere göre 58 farklı grup söz konusudur. Toplam 28830 parçadan oluşmaktadır. Profiller için 528, çelik levhalar için ise 568 adet NC dosyası BIM yazılımından elde edilmiştir. Net ebatlar ile, zayiatlar dikkate alınmaksızın gerekli yapısal çelik profil 360 ton çelik levha 130, toplam 490 tondur.

Yapının imalat süreçleri ve darboğazlar ve çözümleri

Aşama-1: Tasarım projesinin hazırlanması

Çelik yapının statik hesapları dışarıdan bir tasarım ofisi tarafından yapılmıştır. Teknik çizimlerini elde etmek için Tekla Structures kullanılmıştır. Tasarım ile imalatın birbiri ile tam uyum içinde olması için tasarım ofisi Tekla dosyasını imalatı yapacak firma ile paylaşır.

Aşama-2: Projenin kontrolü ve revizyonlar

Tasarım ve imalat projeleri arasında genellikle ufak tefek farklılıklar olur.Bunun sebebi tasarımı yapan mühendisin uygulamadaki problemleri görememesi ve bu durumlarda imalatı yapacak firmanın, mühendisin fikrini alarak projede revizyon yapmasıdır.

Aşama-3: NC dosyalarının gruplanması

Projenin başlangıcı revizyonların tamamlanıp imalata profil ve levhaların kesilmesi ile olur. İki yolumuz vardır. Teknik çizimleri yada kesim bilgilerinin bulunduğu NC dosyalarını kullanmak. Bu projedeki parça sayısının 29000'e gibi çok büyük bir rakama ulaşması bize tek yol olarak NC dosyalarını gösterir.

Projeyi oluşturan 29000 parça 58 farklı türden oluşmaktadır. Profiller 6 veya 12 metre, çelik levhalar ise kalınlığı ve çelik kalitesine göre standart ebatlar temin edilebilmektedir.

Bu kadar çok çeşit profil nasıl gruplanır.

Tekla Structures içinde bir filtreleme aracı var. Fakat bu aracı kullanarak filtreleme yaparak gruplama yapmak için ilk önce 58 farklı tipin olduğunu tesbit etmek gerekir. Yada Mergen bunu sizin adınıza saniyeler içinde yapsın.

Video-1: Mergen ile NC dosyalarının yüklenip gruplanması

Aşama-4: IFC modelinin yüklenmesi

Mergen'e 29000 adet parçanın bilgisini içeren NC dosylarını yükledik. Ama bu NC dosyalarının hangi parçaya ait olduğunu bilemiyoruz. Bunun için Tekla Structures yapı modeline ait IFC dosyasını yükleyelim.

IFC modelini yüklemek bize ne fayda sağlar?

IFC dosyası ile yüklemiş olduğunuz NC dosyları ile yapı modelinin ne derece uyumlu olduğunu, profillerinizin hangi parçalarda kullanıldığını, seçtiğiniz parçanın yapının neresinde olduğu gibi çok sayıda bilgiye ulaşabilirsiniz.

Yapıyı oluşturan parçaların yanı sıra "assebmly part" ları ve onların hangi parçalardan oluştuğunu 3D model üzerinden görebilirsiniz?

Video-2: Mergen'e sadece sisteme yüklenmiş parçaların gösterildiği 3D modelin gösterimi.

Aşama-5: Profiller için kesim planlarının hazırlanması

Elimizde çok sayıda farklı boyda çubuk ve sabit boyda bir stok olduğunda bu problem 1 boyutlu optimizasyon problemi olarak adlandırılır. Standart problemi çözen algoritmalar çelik yapılarda ek yapmaya izin vermediği için yüksek miktarda zayiata sebep olabilir. Geliştirmiş olduğumuz ek yapan, farklı stok boyları ile çalışan 1D optimizasyon algoritması çelik yapı imalatı düşünülerek geliştirilmiştir.

Ek yapan 1D optimizasyon algoritması da nedir?

Piyasada bulabileceğiniz 1D boyutlu optimizasyon algoritmaları sadece en iyi yerleştirmeye odaklanırken. Ek yapabilen algoritma en iyi yerleşimin yanı sıra çok sayıda özel durumu dikkate almalıdır ve ayrıca ek yapmak beraberinde birçok problem yaratabilir. Bunları oluşmaması için önlemler araştırmalıdır. Örneğin aşağıdaki hiç bir kriter standart algoritmalar için söz konusu değildir ve mutlaka dikkate alınmalıdır.
1- Bir parçada birden fazla ek olamaz.
2- Ek yapılacak parça mutlaka belli bir boydan uzun olmalıdır.
3- Civata delikleri göz önüne alınarak birleşim bu noktalardan uzakta ek yapılmalıdır.

Ek yapınca karşılaşılaşılabilir sorunları hatırlayalım

1- Ek yapmanın yarattığı en büyük problem BIM yazılımlarının hazırladığı NC dosyasının kullanılamaz hale getirmesidir. Ekibiniz kısıtlı, bütün işin CNC makinalar ile yapılması istiyorsanız öncelikle ek yapmaktan uzak durursunuz. Bunu şu şekilde açıklayabiliriz.
2- Ek yapınca CNC makinaya manuel bilgi girişi yapılması gerekir. Ek yapılamaz bölgeler tanımlanmadığında ekler olmaması gereken yerde olabilir. CNC makinanın operatörü bu tür sorunları çözebilecek zekaya sahip olması gerekir. Bu da onu önemli biri konumuna sokar. 3- Ek olmasa CNC kesim ve delik açan makina tek bir iş istasyonunda problemi çözecek iken kesilen parçlara açılacak delikler için ayrıca bir düşey matkaba, iki çalışana ve ilave zamana ihtiyacanız vardır.
4- Ek'in mutlaka statik analizi dünyaca kabul gören bir standarda göre yapılmalıdır ve Mergen I profiller için bu hesabı da yapabilmektedir.

Video-3: Mergen'e ile kesim planlarının elde edilmesi ve operatöre gönderilmesi.

İkinci bir örnek proje

Bu defaki biraz daha küçük proje

Yaklaşık 150 ton çelik kullanımı gereken bu proje için kesim planlarını hazırlamak 5 dakika sürecek. Aynı işi aynı kalitede yapmanın mümkün olup olmadığını ve yakın sonuçlar elde etmediğinizde ne kadar para kaybettiğinizi düşündüğünüzde Mergen'in neyi başardığını görmeniz kolaylaşabilir.

Video-4: Mergen'e ile CPA binasının kesim planlarının elde edilmesi.